Studia na Bałkanach - Serbia, Chorwacja, SłoweniaNie ukrywajmy, Bałkany nie należą do najpopularniejszego kierunku na studenckiej mapie świata. Czy warto zatem myśleć nad podjęciem studiów w Serbii, Chorwacji, Słowenii i innych państwach regionu? Jakie perspektywy czekają nas po zakończeniu studiów? Zapraszamy na małą wycieczkę po szkolnictwie wyższym na Bałkanach!

Studia w Serbii

System serbskiego szkolnictwa wyższego nie różni się w zasadzie niczym od tego, który znamy z uczelni polskich lub niemieckich. Studia są trzystopniowe i dzielą się na:
  • licencjackie studia I stopnia,
  • magisterskie studia II stopnia,
  • doktoranckie studia III stopnia.

Większość kierunków prowadzonych jest w języku serbskim, ale wybrane uczelnie posiadają także międzynarodowe programy realizowane w oparciu o język angielski. Zagraniczni kandydaci nie unikną jednak konieczności opanowania języka serbskiego, gdyż przed rozpoczęciem właściwych studiów są oni zobowiązani do wzięcia udziału w rocznym szkoleniu językowym.

Na terenie Serbii funkcjonują trzy typy szkół wyższych: uniwersytety, uczelnie nauk stosowanych oraz uczelnie akademickie. Uniwersytety są ponadto jedynymi instytucjami, które w swojej ofercie posiadają studia I, II oraz III stopnia. Odrębną jednostką szkolnictwa wyższego są oddziały uczelni międzynarodowych, np. Uniwersytet Nowojorski w Belgradzie, który realizuje głównie studia na poziomie MBA w języku angielskim oraz specjalistyczne kursy oraz szkolenia.

Serbski rynek edukacyjny jest oczywiście znacznie mniejszy od polskiego lub niemieckiego, więc nikogo nie powinno dziwić, że działa tu zaledwie 17 uczelni, z czego 9 prywatnych. Najbardziej prestiżową instytucją naukowo-badawczą jest Serbska Akademia Nauk i Sztuk. Największym i najbardziej prestiżowym uniwersytetem Republiki Serbii jest Uniwersytet w Belgradzie, na którym studiuje aktualnie około 90 tys. studentów! Najbardziej znaną uczelnią artystyczną jest natomiast Akademia Sztuk Pięknych również z siedzibą w stolicy kraju.

Rok akademicki rozpoczyna się zazwyczaj na początku października, ale uczelnie mają dużą swobodę w tym zakresie, więc organizacja roku może znacząco się różnić w zależności od uczelni. Najczęściej stosuje się jednak tradycyjny podział na dwa oraz trzy semestry.

Serbia boryka się z wysokim poziomem bezrobocia, który jest szczególnie widoczny wśród osób młodych. Serbscy pracodawcy bardzo jednak cenią zagranicznych specjalistów, więc po zakończeniu studiów możemy mieć bardzo ciekawe perspektywy na podjęcie pracy. Wymogiem jest oczywiście perfekcyjna znajomość zarówno języka serbskiego, jak i angielskiego lub niemieckiego.

Kandydaci na studia muszą posiadać ważne ubezpieczenie zdrowotne z kraju pochodzenia. Jeśli takowego nie posiadają, to mogą wykupić prywatne ubezpieczenie w Serbii.

Studia w Chorwacji

System organizacji studiów oraz samego roku akademickiego nie różni się niczym od opisanego powyżej. Skupmy się zatem na tym, co wyróżnia chorwackie szkolnictwo wyższe na tle innych państw europejskich. Na terenie tego pięknego, słonecznego kraju funkcjonuje aktualnie 8 uniwersytetów, które posiadają najbardziej rozbudowaną ofertę kształcenia, 23 szkoły wyższe oraz 11 uczelni o profilu technicznym, zwanych politechnikami.

Lista chorwackich uniwersytetów:
  • Uniwersytet w Zadarze;
  • Uniwersytet w Osijeku;
  • Uniwersytet w Zagrzebiu (ustanowiony w 1669 rok);
  • Universytet w Puli;
  • Uniwersytet w Dubrowniku;
  • Uniwersytet w Splicie;
  • Uniwersytet w Rijece;
  • Dubrovnik International University.

Koszty nauki i utrzymania w Chorwacji nie należą do wysokich, więc nasz portfel na pewno nie zostanie zrujnowany, jeśli będziemy chcieli przyjechać tutaj na studia. Wysokość czesnego zależy w dużej mierze od statusu prawnego uczelni i kierunku studiów. Większość programów, w ramach studiów licencjackich, kosztować nas będzie od 800 do 2500 euro. Koszty nauki na uczelniach technicznych oraz na kierunkach medycznych są jednak znacząco wyższe i ustalane przez władze uczelniane.

Kandydaci na studia muszą uzyskać pozwolenie na pobyt w Chorwacji. Uzyskuje się w chorwackim konsulacie lub za pośrednictwem lokalnego biura policji po przyjeździe do kraju. Najlepiej jednak zadbać o wszelkie formalności jeszcze przed przyjazdem.

Wynajem mieszkania nie powinien stanowić większego problemu, ale warto rozejrzeć się za nim odpowiednio wcześniej, gdyż najatrakcyjniejsze oferty szybko znikają. Większość możemy znaleźć w serwisach ogłoszeniowych, ale pomocne mogą okazać się również specjalne biura działające na uczelniach.

Studia w Słowenii

W tym niewielkim kraju działają zaledwie cztery uniwersytety, ale oprócz nich znajdziemy tutaj także kilkanaście innych, prywatnych oraz publicznych szkół wyższych, m.in. o profilu zawodowym i artystycznym.

Studia są podzielone na trzy etapy: studia licencjackie, magisterskie oraz doktoranckie. Liczba miejsc na poszczególnych uczelniach jest odgórnie określana przez słoweńskie Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego.

Podstawowym warunkiem ubiegania się o przyjęcie na studia jest posiadanie świadectwa maturalnego lub równoważnego dokumentu. Oprócz tego, kandydaci muszą przedstawić aktualne świadectwo zdrowia, dowód uiszczenia opłaty rekrutacyjnej oraz certyfikat potwierdzający znajomość języka słoweńskiego.

Ogłoszenia o otwarciu naboru na studia I stopnia pojawiają się zazwyczaj w lutym. Dokumenty aplikacyjne przyjmowane są od początku marca do czerwca. Ostateczną listę przyjętych studentów ogłasza się w lipcu, sierpniu lub wrześniu – zależnie od ilości prowadzonych naborów. Uniwersytety przeprowadzają zwykle konkursy świadectw, w uczelniach artystycznych można się dodatkowo spodziewać testów umiejętności, a w szkołach sportowych – testów sprawnościowych. Terminy ewentualnych egzaminów ogłaszane są na początku marca.

Konieczna jest także znajomość języka słoweńskiego, gdyż oferta kierunków prowadzonych w języku angielskim jest dość uboga i w większości ograniczona do studiów III stopnia. Nasze kompetencje lingwistyczne powinny być potwierdzone oficjalnym certyfikatem. Jeśli jednak go nie posiadamy, to uczelnia zorganizuje dla nas specjalny egzamin językowy, którego zaliczenie będzie elementem procesu rekrutacji.

Studia stacjonarne na uczelniach publicznych są bezpłatne, w przeciwieństwie do studiów zaocznych, doktoranckich oraz odbywanych na uczelniach prywatnych.

Najtańszą opcją zakwaterowania jest oczywiście akademik. Wolne miejsca szybko się jednak wyczerpują, więc warto pomyśleć o pokoju zaraz po złożeniu swojej aplikacji na studia. Jeśli nam się nie powiedzie, to oczywiście nie znaczy, że będziemy musieli zamieszkać pod mostem lub na plaży. Na brak ofert wynajmu nieruchomości nie można narzekać, więc każdy powinienem znaleźć coś na "swoją kieszeń". Pomocy w poszukiwaniu zakwaterowania możesz szukać w organizacji studenckiej M2, która dysponuje ciekawymi ofertami. Pokój dla studenta, ze wspólną kuchnią i łazienką, kosztuje ok. 190 euro miesięcznie (plus opłaty), za kawalerkę zapłacić trzeba natomiast ok. 300 euro. Przed podpisaniem umowy warto upewnić się, że wszystkie jej zapisy są dla nas zrozumiałe.

Kwestia podejmowania zatrudnienia w trakcie studiów jest bardziej skomplikowana. Jako zagraniczny student możesz zwrócić się do specjalnej agencji, działającej na podstawie zgody miejscowego Ministerstwa Pracy, Rodziny i Spraw społecznych, która pomaga studentom spoza Słowenii w poszukiwaniu pracy. Na stronie agencji znajduje się aktualizowana na bieżąco lista ofert – dotyczą one zarówno prostych prac fizycznych, jak i stanowisk wymagających specjalistycznej wiedzy. Trzeba jednak pamiętać, że do podjęcia pracy wymagana jest zazwyczaj znajomość języka słoweńskiego.

Autor: Miłosz Szkudlarski